13 Ağustos Dünya Organ Bağışı Günü

Yaşamak çok güzel, organlarımızın sağlıklı bir şekilde işlevini yerine getirdiği bir yaşamsa en büyük hediye. Ancak bazen bir organ ya da dokudaki hastalık, kişinin yaşam kalitesini son derece düşürebiliyor ya da ölümüne yol açabiliyor. İşte böyle durumlarda hayat kurtarıcı, o çözüm devreye giriyor; doku ya da organ nakli.

Ancak çeşitli nedenlerle, ülkemizde ve tüm dünyada organ bağışı yetersiz kalmakta ve kurtarılabilecek birçok hayat kaybedilmektedir. UNOS’a göre, yaklaşık 103.993 kişinin hayat kurtarıcı bir organ nakline ihtiyacı bulunmaktadır.

Organ naklinin tarihçesi, 20. yüzyılın başlarına kadar uzanmaktadır. İlk başarılı böbrek nakli, Dr. Joseph Murray tarafından 1954 yılında gerçekleştirilmiştir. Ronald Lee Herrick tek yumurta ikizine böbreğini bağışlamıştır.

1960’ların sonlarına doğru karaciğer, kalp ve pankreas nakilleri başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiş, akciğer ve bağırsak organ nakil prosedürleri ise 1980’lerde başlatılmıştır. 1980’lerde, organ reddi potansiyeli, gerçekleştirilen nakil sayısını sınırlarken, reddin önlenmesi ve tedavisi konusundaki tıbbi gelişmeler, daha başarılı nakillere ve talebin artmasına yol açmıştır.

Baş cerrah Joseph Murray ve nefrolog John Merrill, organ naklinde sağladıkları ilerlemeler nedeniyle 1990 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü kazanmışlardır.

9 Eylül 2022’de, ABD 1 milyon organ nakli ile tarihi bir dönüm noktasına ulaşmıştır.

Organ.gov, her bir bağışçının 8 hayat kurtarabileceğini ve 75’ten fazla hayatı iyileştirebileceğini belirtmektedir.

Dünya Organ Bağışı Günü, her yıl 13 Ağustos gününde, organ bağışının önemi konusunda farkındalığı artırmak, bireyleri bağışçı olmaya teşvik etmek ve aynı zamanda bağışçıların ve ailelerinin özverili katkılarını onurlandırmak amacıyla kutlanmaktadır.

2024 yılı Dünya Organ Bağışı Günü; “Bugün Birinin Gülümseme Sebebi Ol!” sloganıyla yola çıkmıştır. Bu tema, organ bağışının hayat kurtarmadaki kritik rolüne dikkat çekmeyi ve daha fazla bağışçıya olan acil ihtiyacı vurgulamayı amaçlamıştır.

Ülkemizde ise; her yıl 3-9 Kasım ‘Organ Bağışı Haftası’ olarak kutlanmaktadır. Amacı Dünya Organ bağışı günüyle aynıdır. Bu çok anlamlı amaç aynı zamanda toplumsal merhametin gelişimine de katkı sağlayacaktır.

Ülkemizde 2238 sayılı yasaya göre on sekiz yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlarının tamamını veya bir bölümünü bağışlayabilir.

Bağışlanabilen organlar; böbrek, pankreas, karaciğer, akciğer, kalp, ince barsak iken, bağışlanabilen dokular; kornea, kemik iliği, tendon, kalp kapağı, deri, kemik, yüz ve saçlı deri ile ekstremitelerdir.

Organ Bağışı; organ nakli yapan merkezlerde, hastanelerde, organ nakli ile ilgilenen vakıf, dernek vb. kuruluşlarda yapılabilmektedir.

Organ bağışçılarının sayısının her gün artması, ihtiyacı olanların sayısının her gün azalması dileğiyle…

 

Referanslar:

• https://indianexpress.com/article/when-is/world-organ-donation-day-2024-date-theme-history-significance-9470647/
• https://wtgf.org/event/world-organ-donation-day-2024/
• https://www.saglik.gov.tr/TR-2635/her-bagis-yeni-bir-hayattir.html
• https://unos.org/transplant/history/