Yeni kurulan d\u00fczenli TBMM h\u00fck\u00fcmeti ordusunun ilk zaferi, Bat\u0131 Anadolu\u2019yu 1919 y\u0131l\u0131nda i\u015fgal eden Yunan ordular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kazan\u0131lan Birinci ve \u0130kinci \u0130n\u00f6n\u00fc sava\u015f\u0131d\u0131r. Bu zafer 1921 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda kazan\u0131l\u0131r ve T\u00fcrk ulusunun ters giden talihinin art\u0131k d\u00fczelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Bu zafer, ulusumuzun ordusuna kar\u015f\u0131 duydu\u011fu g\u00fcveni yeniden tazelemesi y\u00f6n\u00fcnden de \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131d\u0131r. Ad\u0131m ad\u0131m; meclisi, h\u00fck\u00fcmeti, anayasas\u0131, ulusal mar\u015f\u0131 ve d\u00fczenli ordusu olu\u015fturulan Ankara\u2019daki bu yeni hareketin lideri Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019d\u0131r. Silah arkada\u015f\u0131 \u0130smet Pa\u015fa\u2019n\u0131n ad\u0131yla an\u0131lan bu zaferle, emperyalist Yunan Ordular\u0131, TBMM h\u00fck\u00fcmeti ordular\u0131 taraf\u0131ndan yenilgiye u\u011frat\u0131larak geriye p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcl\u00fcr. Yunan ordusu \u00f6zellikle moral y\u00f6n\u00fcnden ciddi y\u0131k\u0131ma u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.
\n\tDaha \u00f6nce, Anadolu topraklar\u0131na 300 bine yak\u0131n yeni silah alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f askerle birlikte gelen Yunan Kral\u0131 Konstantin bu yenilgiyi kabul etmek istemez. \u0130ngilizlerin de k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla daha da g\u00fc\u00e7lenen Yunan ordusu 1921 y\u0131l\u0131 yaz\u0131nda, yeniden T\u00fcrk topraklar\u0131nda ilerlemeye ba\u015flar. Yeni kurulan ve malzeme y\u00f6n\u00fcnden \u00e7ok eksi\u011fi bulunan ordumuz t\u00fcm \u00e7aba ve kahramanl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen K\u00fctahya, Afyon ve Eski\u015fehir\u2019i kaybederek geri \u00e7ekilmek zorunda kal\u0131r. Bu geri \u00e7ekili\u015f milletimize \u00e7ok a\u011f\u0131r gelir. \u00d6zellikle Yunan ordular\u0131n\u0131n i\u015fgal ettikleri y\u00f6relerde sivil ve savunmas\u0131z ya\u015fl\u0131, kad\u0131n ve \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar, ulusumuzun Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019dan beklentilerini iyice artt\u0131r\u0131r. Sonu\u00e7ta; Mustafa Kemal Pa\u015fa, TBMM karar\u0131yla \u00fc\u00e7 ayl\u0131k bir s\u00fcreyle T\u00fcrk Ordular\u0131 Ba\u015fkomutanl\u0131\u011f\u0131na getirtilir. Onun en \u00f6nemli hizmetlerinden birisi de Tekalif-i Milliye Emirleri\u2019ni haz\u0131rlamas\u0131d\u0131r. Bu durum, kanun g\u00fcc\u00fcyle sava\u015f \u00f6ncesi ordunun ihtiyac\u0131 olan malzeme ve te\u00e7hizat i\u00e7in T\u00fcrk milletinden yard\u0131m toplanmas\u0131 esas\u0131na dayan\u0131r. Yani bir nevi milletin sinesine d\u00f6nmektir. Bu fedak\u00e2r hareket, k\u0131sa s\u00fcrede b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 kazan\u0131r.
\n\tBu arada tekrar K\u00fctahya\u2019ya gelen Yunan Kral\u0131 Konstantin, Ankara\u2019ya y\u00fcr\u00fcy\u00fcp, oray\u0131 i\u015fgal etmek amac\u0131yla ordunun komutas\u0131n\u0131 eline al\u0131r ve Eski\u015fehir \u00fczerinden Ankara\u2019ya do\u011fru ilerlemeye ba\u015flar. Yunan ordusunun T\u00fcrk ordusundan \u00e7ok \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu bu sava\u015f, Sakarya Nehri k\u0131y\u0131lar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden tarihe \u201cSakarya Meydan Muharebesi\u201d olarak ge\u00e7er. Sakarya\u2019da 23 A\u011fustos 1921 g\u00fcn\u00fc ba\u015flay\u0131p 22 g\u00fcn 22 gece devam eden bu kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmada, Yunan ordusu t\u00fcm \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen T\u00fcrk cephesini yaramaz. T\u00fcrk ordusunun Ba\u015fkomutan Mustafa Kemal Pa\u015fa y\u00f6netiminde g\u00f6sterdi\u011fi kahramanl\u0131klar sayesinde Yunan ordusu daha fazla dayanamaz ve 13 Eyl\u00fcl 1921 g\u00fcn\u00fc Eski\u015fehir\u2019e geri \u00e7ekilmeye ba\u015flar. Bu sava\u015f, e\u015fine az rastlan\u0131r bir kahramanl\u0131k destan\u0131 olarak tarihimize ge\u00e7er ve milletimizi sevince bo\u011far. Bu sava\u015f\u0131n kazan\u0131l\u0131p d\u00fc\u015fman ordular\u0131n\u0131n tekrar Eski\u015fehir\u2019e p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesinde g\u00f6sterdi\u011fi b\u00fcy\u00fck gayret ve kahramanl\u0131ktan \u00f6t\u00fcr\u00fc Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019ya TBMM karar\u0131yla \u201cGazi\u201d ve \u201cMare\u015fal\u201d unvanlar\u0131 verilir.
\n\tYunanl\u0131lar, \u0130n\u00f6n\u00fc sava\u015flar\u0131 ve ard\u0131ndan Sakarya Meydan Muharebesini de kaybedince, art\u0131k sava\u015facak g\u00fc\u00e7leri ve moralleri kalmam\u0131\u015f bir durumda, i\u015fgal ettikleri topraklar\u0131 korumak ve bu durumu iyi bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin tela\u015f\u0131na d\u00fc\u015ferler. Yunanistan bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 nedeniyle, ba\u015fta \u0130ngiltere, Fransa ve \u0130talya olmak \u00fczere, m\u00fcttefiklerinin askeri ve siyasi deste\u011fini de kaybeder. Bu arada, Anadolu\u2019da i\u015fgal ettikleri b\u00f6lgelerden \u00e7ekilmeye ba\u015flayan Frans\u0131zlar ve \u0130talyanlar, ellerindeki t\u00fcm silahlar\u0131 TBMM g\u00fc\u00e7lerine terk ederler. Bir yandan da yeni kurulan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli\u011fi, TBMM ordular\u0131n\u0131n bat\u0131l\u0131 emperyalist \u00fclkelerin destekledi\u011fi Yunan ordular\u0131yla yapt\u0131klar\u0131 sava\u015flar\u0131 kazanmalar\u0131ndan son derece memnundur. Ruslar da T\u00fcrklere askeri ve siyasi y\u00f6nden destek olmaya ba\u015flarlar. Art\u0131k, Mare\u015fal Gazi Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n ad\u0131 ve dehas\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyaca kabul edilmi\u015ftir. Bundan sonra bat\u0131l\u0131 devletlerce, Yunanl\u0131lara ya da Yunan ordusuna yap\u0131lacak t\u00fcm yat\u0131r\u0131mlar iptal edilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yunanl\u0131lar verilen t\u00fcm deste\u011fe ra\u011fmen Anadolu topraklar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015flar; daha do\u011frusu m\u00fcttefiklerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyamam\u0131\u015flard\u0131r. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler sonu\u00e7ta, Yunanl\u0131lar\u0131 kaderine terk ederler.
\n\tSakarya Meydan Muharebesinden sonraki y\u0131l, Anadolu topraklar\u0131 derin bir sessizli\u011fe b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. Yunanl\u0131lar, T\u00fcrklerle yeni bir sava\u015f istemezler. T\u00fcrk topraklar\u0131 ise, bir mezar kadar sessizdir. Asl\u0131nda T\u00fcrkler hem bir yandan yaralar\u0131n\u0131 sararlar hem de s\u00fcratle toparlanarak ve sessizce silahlanarak Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n herkesten gizledi\u011fi b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f plan\u0131n\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc beklerler. \u0130talyanlar ve Frans\u0131zlardan kalan silahlar, \u0130ngilizlerden ka\u00e7\u0131r\u0131lan silahlar, Ruslar\u0131n verdi\u011fi silahlar ve Orta Asya T\u00fcrklerinden gelen yard\u0131mlara ek olarak Sakarya Meydan Muharebesi \u00f6ncesi milletimizden Tekalif-i Milliye Emirleri kapsam\u0131nda toplanan yard\u0131mlar de\u011ferlendirilir. Ancak her \u015fey son derece gizli ve sessiz yap\u0131l\u0131r. Halk askere \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Ka\u00e7anlara cezalar verilir. Askerlere bu s\u00fcrede subaylarca e\u011fitim verilir. Kurulan d\u00fczenli ordu g\u00fc\u00e7lendirilir ve askerler sava\u015fa haz\u0131rlan\u0131r. Toplum kendini onar\u0131r veya bir ba\u015fka deyi\u015fle yeniden yarat\u0131r. Yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l s\u00fcren bu haz\u0131rl\u0131k evresinde, Yunanl\u0131lar da mevzilerini g\u00fc\u00e7lendirip istihbarat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yaparlar.
\n\tMustafa Kemal Pa\u015fa bu bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede \u00e7ok ciddi askeri planlar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da sade ve s\u0131radan bir ya\u015fam s\u00fcrmektedir. Bu durum Yunanl\u0131lar\u0131n da dikkatini \u00e7eker. Sanki T\u00fcrkler de sava\u015fmak istememektedir. Adeta o g\u00fcnk\u00fc ko\u015fullara raz\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Ancak asl\u0131nda t\u00fcm bunlar, b\u00fcy\u00fck bir plan\u0131n par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Mare\u015fal Mustafa Kemal Pa\u015fa 1922 y\u0131l\u0131 yaz aylar\u0131nda haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 tamamlar. \u00d6nce en yak\u0131n \u00e7evresine planlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar; daha sonra da t\u00fcm ordu komutanlar\u0131n\u0131 toplayarak askeri taktiklerini onlara izah eder. Her \u015fey bir gizlilik i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir. Yunan Ordusu aniden ba\u015flat\u0131lacak \u015fiddetli top at\u0131\u015f\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131na u\u011frat\u0131lacak ve birlikler aras\u0131ndaki uyum ve haberle\u015fme bozulacakt\u0131r. Daha sonra s\u00fcvari ve piyade h\u00fccumlar\u0131yla Yunan ordusu da\u011f\u0131t\u0131larak s\u0131k\u0131 takibe al\u0131nacak ve denize do\u011fru s\u00fcr\u00fclecektir. Bu plan\u0131 \u00e7ok riskli bulan baz\u0131 y\u00fcksek r\u00fctbeli subay ve ordu komutanlar\u0131na Mustafa Kemal Pa\u015fa; bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede ancak bu kadar g\u00fc\u00e7 toplad\u0131klar\u0131n\u0131, t\u00fcm askeri harekat\u0131n sorumlulu\u011funun kendisinin \u00fcstlenece\u011fini ve bu harekat\u0131n son \u015fanslar\u0131 oldu\u011funu kesin bir dille anlat\u0131r. Y\u00fcksek r\u00fctbeli subaylar\u0131n baz\u0131lar\u0131 zorla da olsa bunu kabul ederler ve haz\u0131rl\u0131klara ba\u015flarlar. Art\u0131k her \u015fey haz\u0131rd\u0131r. Mustafa Kemal Pa\u015fa, sava\u015f\u0131n ba\u015flayaca\u011f\u0131 g\u00fcn i\u00e7in 26 A\u011fustos 1922 sabah\u0131 \u015fafak vaktine i\u015faret eder. Yunanl\u0131lar\u0131n \u015f\u00fcphelenmemesi i\u00e7in t\u00fcm tedbirler al\u0131n\u0131r ve Gazi Mustafa Kemal Pa\u015fa 20 A\u011fustos 1922 g\u00fcn\u00fc Konya \u00dczerinden Ak\u015fehir\u2019e gider. Herkes onu Ankara\u2019da sanmaktad\u0131r.
\n\tHer \u015fey planland\u0131\u011f\u0131 gibi ba\u015flar. Mustafa Kemal Pa\u015fa, Fevzi Pa\u015fa ve \u0130smet Pa\u015fa ile birlikte muharebeyi idare edecekleri Kocatepe\u2019ye gelirler. Sabah 05:30 da yo\u011fun ve \u015fiddetli bir top ate\u015fi ba\u015flar. Yunan mevzileri darmada\u011f\u0131n olur. D\u00fc\u015fman a\u011f\u0131r ve ezici ate\u015f alt\u0131nda peri\u015fand\u0131r. Sonra sa\u011fdan ve soldan Yunan Ordular\u0131 sar\u0131l\u0131r. S\u00fcvariler de arkadan ku\u015fat\u0131rlar. Bu \u015fekilde \u0130zmir\u2019e do\u011fru ka\u00e7malar\u0131na da izin verilmez. Mustafa Kemal Pa\u015fa idaresinde 30 A\u011fustos 1922 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan son muharebede ise Asl\u0131hanlar-Dumlup\u0131nar mevkinde Yunan ordusunun 200 bin ki\u015filik b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131r. Mustafa Kemal Pa\u015fa askerlerine o g\u00fcn \u015fu emri verir \u201cOrdular, ilk hedefiniz Akdenizdir, \u0130leri!\u201d
\n\tT\u00fcrk ordusu ka\u00e7an Yunan Askerlerinin pe\u015finde, denize do\u011fru kovalamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. \u0130zmir\u2019e 9 Eyl\u00fcl 1922 g\u00fcn\u00fc girilir. Mustafa Kemal Pa\u015fa da 10 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc \u0130zmir\u2019e gelir. Bu \u015fekilde \u0130zmir\u2019deki 3 y\u0131ll\u0131k kanl\u0131 Yunan i\u015fgali sona erdirilir. Yakla\u015f\u0131k bir hafta sonra 18 Eyl\u00fcl 1922 g\u00fcn\u00fc itibariyle Anadolu tamamen Yunan askerlerinden temizlenir. Burada T\u00fcrklerden ka\u00e7an Yunan askerleri ve yerli Rumlar; Yunan, Amerikan ve \u0130ngiliz sava\u015f gemilerince denizden toplanarak, Yunan adalar\u0131na ta\u015f\u0131n\u0131r. Yunan ordusu i\u00e7in 30 A\u011fustos 1922 ger\u00e7ek bir bozgundur. Bu zafer, T\u00fcrkler i\u00e7in Mudanya M\u00fctarekesi\u2019ne giden kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. T\u00fcm bu geli\u015fmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 30 A\u011fustos Zafer Bayram\u0131, \u00fclkemizin, emperyalist bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin destekledi\u011fi Yunan askerlerinin i\u015fgalinden kahramanca kurtuldu\u011fu ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Yurdumuzda 30 A\u011fustos ilk kez 1924 y\u0131l\u0131nda Afyon\u2019da \u201cBa\u015fkumandan Zaferi\u201d ad\u0131yla kutlanmaya ba\u015flanm\u0131\u015f; 1926 y\u0131l\u0131ndan bu yana da \u00fclkemizde \u201cZafer Bayram\u0131\u201d olarak kutlanmaktad\u0131r. Bu onurlu sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sunan ba\u015fta ulu \u00f6nderimiz Mare\u015fal Gazi Mustafa Kemal ATAT\u00dcRK ve onun aziz silah arkada\u015flar\u0131 olmak \u00fczere t\u00fcm \u015fehit ve gazilerimizin manevi hat\u0131ras\u0131 \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla e\u011filiyorum. B\u00fcy\u00fck Zaferin 101. Y\u0131l\u0131 kutlu olsun. <\/p>\n
Yrd. Do\u00e7. Dr. Dr. Altan ARMUTAK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yeni kurulan d\u00fczenli TBMM h\u00fck\u00fcmeti ordusunun ilk zaferi, Bat\u0131 Anadolu\u2019yu 1919 y\u0131l\u0131nda i\u015fgal eden Yunan ordular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kazan\u0131lan Birinci ve \u0130kinci \u0130n\u00f6n\u00fc sava\u015f\u0131d\u0131r. Bu zafer 1921 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda kazan\u0131l\u0131r ve T\u00fcrk ulusunun ters giden talihinin art\u0131k d\u00fczelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Bu zafer, ulusumuzun ordusuna kar\u015f\u0131 duydu\u011fu g\u00fcveni yeniden tazelemesi y\u00f6n\u00fcnden de \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131d\u0131r. Ad\u0131m ad\u0131m; meclisi, h\u00fck\u00fcmeti, anayasas\u0131, … <\/p>\n