{"id":325,"date":"2023-06-01T08:30:12","date_gmt":"2023-06-01T05:30:12","guid":{"rendered":"https:\/\/dorahealth.com\/?p=325"},"modified":"2023-09-01T08:51:31","modified_gmt":"2023-09-01T05:51:31","slug":"1-haziran-ulusal-fenilketonuri-pku-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/2023\/06\/1-haziran-ulusal-fenilketonuri-pku-gunu\/","title":{"rendered":"1 Haziran Ulusal Fenilketon\u00fcri (PKU) G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>1 HAZ\u0130RAN ULUSAL FEN\u0130LKETON\u00dcR\u0130 (PKU) G\u00dcN\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>Nadir g\u00f6r\u00fclen, do\u011fumsal bir amino asit metabolizmas\u0131 bozuklu\u011fu olan fenilketon\u00fcri hastal\u0131\u011f\u0131 (PKU), fenilalanini tirozine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren feniilalanin hizdroksilaz enziminin eksikli\u011fi ya da yoklu\u011fu nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kar. Kandaki fenilalanin miktar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 artmas\u0131 sonucu \u00f6zellikle beyinde ve sinir sisteminde \u00f6nemli, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz hasarlar olu\u015fur.<br \/>\nHastal\u0131k ilk defa 1934 y\u0131l\u0131nda Norve\u00e7li Doktor Asbj\u00f6rn F\u00f6lling taraf\u0131ndan ortaya koyulmu\u015f, idrardaki fenilketon, fenilpir\u00fcvik asit nedeni ile Juda Hirsch Quastel ve Lionel Penrose taraf\u0131ndan 1937 y\u0131l\u0131nda fenilketon\u00fcri olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 1:4500 canl\u0131 do\u011fumdur. Fenilketon\u00fcri hem anne hem babadan gelen genler nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan, akraba evlili\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r.<br \/>\n\u00dclkemizde do\u011fumdan 24-72 saat sonra yap\u0131lan yeni do\u011fan tarama testi ile fenilketon\u00fcri hemen te\u015fhis edilebilmekte ve uygun tedavi ile bireyin t\u00fcm\u00fcyle normal geli\u015fimi sa\u011flanabilmektedir<br \/>\nTedavinin temelini do\u011fal proteinden k\u0131s\u0131tl\u0131 beslenme ve ya\u015fam boyu s\u00fcrecek ki\u015fiye \u00f6zel diyet tedavisi olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu tedavi g\u00fcnl\u00fck protein ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla amino asit kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131, \u00f6zel \u00fcretilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fck proteinli \u00fcr\u00fcnleri ve do\u011fal d\u00fc\u015f\u00fck proteinli \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7ermektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde farkl\u0131 tedavi y\u00f6ntemleri de geli\u015ftirilmekte ve PKU hastalar\u0131n\u0131n ya\u015fam kalitesinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba harcanmaktad\u0131r.<br \/>\nPKU hastalar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck problemler aras\u0131nda beslenme \u00fcr\u00fcnlerindeki \u00e7e\u015fitlili\u011fin azl\u0131\u011f\u0131, fiyatlar\u0131\u0131n y\u00fcksekli\u011fi, diyete uyum zorluklar\u0131 ve sosyal ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklar say\u0131labilir.<br \/>\n1 Haziran, 1992 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u201cUlusal Fenilketon\u00fcri G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kabul edilmektedir. G\u00fcn\u00fcn amac\u0131; fenilketon\u00fcri hastal\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmek, tarama testi ve tedavinin s\u00fcreklili\u011fi konusunda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak ve b\u00f6ylece PKU ile m\u00fccadelede ve PKU hastalar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir yakla\u015f\u0131m sa\u011flayabilmektedir.<\/p>\n<p>Referanslar:<br \/>\n1. https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5639803\/.<br \/>\n2. https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/35899555\/.<br \/>\n3 https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdf\/10.1002\/humu.20526<br \/>\n4. https:\/\/www.pkuaile.com\/pku-nun-tarihcesi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 HAZ\u0130RAN ULUSAL FEN\u0130LKETON\u00dcR\u0130 (PKU) G\u00dcN\u00dc Nadir g\u00f6r\u00fclen, do\u011fumsal bir amino asit metabolizmas\u0131 bozuklu\u011fu olan fenilketon\u00fcri hastal\u0131\u011f\u0131 (PKU), fenilalanini tirozine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren feniilalanin hizdroksilaz enziminin eksikli\u011fi ya da yoklu\u011fu nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kar. Kandaki fenilalanin miktar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 artmas\u0131 sonucu \u00f6zellikle beyinde ve sinir sisteminde \u00f6nemli, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz hasarlar olu\u015fur. Hastal\u0131k ilk defa 1934 y\u0131l\u0131nda Norve\u00e7li Doktor Asbj\u00f6rn F\u00f6lling taraf\u0131ndan ortaya koyulmu\u015f, idrardaki &#8230; <\/p>\n<div><a href=\"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/2023\/06\/1-haziran-ulusal-fenilketonuri-pku-gunu\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":332,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ayin-yazisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=325"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":370,"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/325\/revisions\/370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dorahealth.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}